Karın İçi Enfeksiyonları

Karın ve karın içi organlar, mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyonlara duyarlıdır.

Karın içinde yer alan organlar şunlardır:

  • Mide
  • Karaciğer
  • Safra kesesi ve safra yolları
  • Pankreas
  • Dalak
  • İnce barsak ve kalın barsak (kalın barsak, çekum, kolon, rektum ve anal kanal olmak üzere dört bölümden oluşur)
  • Apendiks

Karın içi organları ve karın duvarlarını kaplayan ince, kaygan koruyucu zara periton adı verilir. Peritonun karın içi organları birbirine ve karın boşluğuna bağlayan katmanları vardır. Ayrıca periton karın içi organlara gelen kan damarları, lenf damarları ve sinirleri de içerir.

Periton boşluğu, organların hareket etmesini ve sürtünme olmadan yerlerini az da olsa değiştirmelerini sağlayan berrak bir sıvı ile doludur. Bu sıvı, bakterileri ve vücudu istila eden diğer hastalık yapıcı mikropları yok eden hücreleri içerir. Ancak, bazı durumlarda enfeksiyonlar vücudun kendi savunma sistemi tarafından engellenemez ve antibiyotiklerin kullanılması gerekir.

Barsaklarda belirli bazı bakteri türleri bulunur ve bunlar sindirime yardımcı olurlar. Barsaklar ve diğer karın içi organlar yaralandığında, normalde zarar vermeden barsaklarda yaşayan bu bakteriler hastalıklara neden olabilir. Karın içi (intraabdominal) enfeksiyonlara genellikle iki ya da daha çok mikroorganizma neden olur. Enfeksiyon ciddi ise ya da altta yatan başka bir duruma bağlı ise “komplike enfeksiyon” olarak adlandırılır.

Komplike karın içi enfeksiyonlara en sık neden olan durumlar aşağıda sıralanmıştır:

  • Barsak delinmesi
    Mide ya da barsaklar gibi bakteri dolu bir organın delinmesi ya da yırtılmasıyla bakteriler karın içi boşluğa yayılarak enfeksiyon gelişmesine neden olabilir. Barsaklar bir kaza ya da ameliyat sırasında delinebilir.
  • Karın bölgesinde travma ya da yaralanma
    Karın bölgesinde herhangi bir delici-kesici cismin organlara ya da karın boşluğuna girmesi bir travmaya ve yaralanmaya neden olur. Cilde zarar vermese bile şiddetli bir darbe de, de iç organlarda yırtılmalara ya da kesiklere yol açan bir künt travmaya neden olabilir.
  • Karın ameliyatları
    Ameliyatlar temiz ve steril ortamlarda yapılmasına rağmen, ameliyatın ardından enfeksiyon gelişmesi riski, özellikle kaza sonucu oluşan kirli yaralarda her zaman vardır.

Yaralanmalar sonrasında, dış ortamda ve cilt yüzeyinde bulunan bakteriler açık yaraya girerek, yara kapatılsa bile enfeksiyon gelişmesine neden olabilirler.

Ayrıca, yaraları iyileşirken uzun süre yoğun bakım ünitesinde kalan hastaların enfeksiyona neden olabilecek bakterilere maruz kalma olasılığı daha yüksektir.

Komplike karın içi enfeksiyonlar başlıca apandisit, safra kesesi ve safra yolu enfeksiyonları, peritonit, divertikülit ve karın içi apselerdir. Ameliyat sonrası yara enfeksiyonları da görülebilir.

Kör bir barsak çıkıntısı olan apendiksin ağzının tıkanması, apendiksin bakteriler tarafından istilasına ve enfeksiyona, daha sonra da delinmesine neden olabilir. Bu durumda apendiksin cerrahi olarak çıkarılması gerekir.

Safra kesesi ve safra yolları enfeksiyonuna en sık yol açan neden safra yolunu tıkayarak safra akışını engelleyen safra taşlarıdır. Bunun sonucunda safradaki bakteriler çoğalır ve enfeksiyona neden olur.

Peritonit, karın içi bir organın yırtılması/delinmesi ya da travmaya bağlı olarak barsak içeriğinin periton boşluğuna girmesi sonucu periton zarının ya da periton sıvısının enfeksiyonudur.

İnsanlar yaşlandıkça barsak duvarında divertikül adı verilen küçük kesecikler oluşur. Bu keseciklerde biriken sindirilmiş artıklar ve bakteriler enfeksiyona neden olabilir ve divertikülit gelişir.

Karın içi apseler, karın içi boşluğa yayılan bakterilerin sınırlı bir alan içinde toplanması sonucu gelişir. Bakteri ve cerahat (irin) dolu bu alanların tedavisi için antibiyotik tedavisi ve apsenin cerrahi olarak boşaltılması gerekir.

Komplike karın içi enfeksiyonlarda vücut sıcaklığı yükselebilir (38ºC) ya da düşebilir (36ºC). Kandaki beyaz kan hücreleri olan akyuvarların sayısı anormal derecede artabilir ya da anormal derecede azalabilir. Karın duvarında bölgesel ya da yaygın sertlik, karın ağrısı ya da hassasiyet, bulantı/kusma ya da barsak hareketlerinin tamamen durması gibi bulgu ve belirtiler görülebilir.

Komplike Karın İçi Enfeksiyonların Sık Görülen Bulgu ve Belirtileri

Enfeksiyon Bulgu ve belirtiler
Apandisit Karın sağ alt bölgesinde sabit ağrı ve duyarlılık
İştah kaybı
Kandaki akyuvar sayısında artış
Safra yolları enfeksiyonu (akut kolesistit) Aniden çıkan yüksek ateş
Karın sağ üst bölgesinde ağrı
Bulantı, kusma, üşüme/titreme
Kandaki akyuvar sayısında artış ve/veya sarılık
Peritonit Karın ağrısı ve duyarlılık
Ateş
Karında sıvı birikimi
Kandaki akyuvar sayısında artış
Karın içi apse Ateş ve karın ağrısı (sabit ağrı)
Kandaki akyuvar sayısında artış
Divertikülit Karın sol bölgesinde sabit ağrı
Ateş
Bölgesel duyarlılık ve ele gelen kütle
Kandaki akyuvar sayısında artış

Karın içi enfeksiyonların tanısı


Karın içi enfeksiyonlardan alınan örnekler, hastalığa neden olan mikroorganizmaların tanınması için yapılan kültür ve duyarlılık testlerinde kullanılır. Ancak, bu testler hemen sonuç vermediği için genellikle pek çok mikroorganizmaya karşı etkili geniş etki spektrumlu bir antibiyotik ile tedaviye başlanır (ampirik tedavi).

Komplike karın içi enfeksiyonların tedavisi


Bu enfeksiyonlara genellikle birden çok mikroorganizma yol açtığından geniş etki spektrumlu antibiyotiklerle tedavi edilmeleri gerekir. Antibiyotik tedavisinin yanı sıra gereken cerrahi girişimler yapılır.

Yazı harfAAA